سی ام بهمن ۱۴۰۰
شجره نامه طایفه فریوند با همت پرویز زرین فریوند
ایل سکوند / طایفه مختوا / تیره فریوند
سکوند به قولی برگفته از سکا به معنی دلیر و شجاع یک ایل ساکن غرب و جنوب غرب ایران است. دانشنامه ایرانیکا و علی‌اکبر دهخدا سگوند را یک ایل کرد کیهان فرهنگی یک ایل لک و سیسو ادموندز یک ایل لر معرفی می‌کنند گستره سکونتگاه ایل از جنوب استان کرمانشاه (منطقه سکاوند)، نواحی مرکزی استان لرستان تا شمال استان خوزستان می‌باشد جغرافیای سکونت سگوندها در دوره قاجار تا دشت هُرو در جنوب بروجرد گسترده بوده‌است جمعیت ایل به صورت طایفه‌های کوچک و متعددی گسترش یافته‌است.
گویش سگوندها به عنوان بخشی از باجلان‌ها، زبان باجلانی است باجلانی یکی از شاخه‌های زبان کردی است سگوندها هم‌اکنون به زبان لری سخن می‌گویند هنری راولینسون سگوندها را از ایل باجلوند و خاستگاه آنان را به همراه ایل بیرانوند، موصل عراق می‌داند و معتقد است بیرانوندها و باجلوندها در قرن دوازدهم یعنی در اواخر حکومت صفویه یا در زمان افشاریه از نواحی موصل به لرستان آمدند
ریشه یابی نام
نام سگوند که دگرگون شده سکا است و نخست به صورت سکوند نوشته می‌شده‌است. سگوند در تلفظ طوایف لرستان «سی ون» است و نامی برای سکاها است و ترکیبی آن سکستان و سگزی است. نظیر این نام‌گذاری را در مورد نام سیستان نیز می‌بینیم که قبلاً بنا بر ریشه سکایی، سگستان بوده و عرب‌ها آن را سجستان تلفظ می‌کردند و بعدها در زبان فارسی سگستان تبدیل به سیستان شده‌است.
نام «سی ون» نیز در فارسی تبدیل به سگوند شده‌است. ترک‌ها نام سگوند را در زبان ترکی آیت وند و ایتیوند و ایوتوند و آیتی ون، یعنی همان سگوند نامیده‌اند
دوره زندیه
سگوندها به عنوان بخشی از باجلوندها به همراه بیرانوندها از جمله ایل‌های لرستان بودند که در شکل‌گیری حکومت زندیان، به کریم‌خان زند کمک کرده و همراه وی به شیراز رفتند اما پس از انقراض سلسله زندیه به لرستان برگشتند و در هرج و مرج اوایل حکومت قاجار به تصرف املاک سایر ایل‌ها پرداختند
دوره قاجار
پس از بازگشت ایل‌های باجلوند (سگوندها) و بیرانوندها به لرستان، سگوندها با ایل ساکی برای تصاحب منطقه بالاگریوه وارد نبرد شدند که نتیجه آن کشته شدن حسین‌خان ساکی رئیس ایل ساکی و تصرف بالاگریوه توسط ایل سگوند بود پس از این شکست ساکی‌ها در لرستان و خوزستان پراکنده شده و بخشی از آنها به عنوان یکی از طوایف سگوند درآمدند
دوره پهلوی
سگوندها در کنار بیرانوندها، پاپی‌ها و چگنی‌ها در شورش سال ۱۳۰۲ علیه نیروهای دولتی حکومت پهلوی شرکت داشتند که نتیجه شورش سرکوب و شکست عشایر لر بود
تقسیم بندی
سگوندها یکی از پنج ایل باجلان ساکن لرستان است ایل باجلوند به پنج طایفه عمده تقسیم می‌شود که عبارتند از
- یاراحمدی
- قائدرحمت
- آروان
- دالوند
- سگوند
تیره‌های اصلی ایل سگوند عبارتند از
- رحیم‌خانی
- صوفی‌وند
- مختوا
- قلی
- علی‌دوست
- خداوردی
- محمد
- زینل
- سگوند خورده
- حاجی‌کلی
- حاجی‌مشه
- شاه عینل
- پنبه خور
- مهدی‌خانی
- رومیانی
تیره‌های فرعی عبارتند از
- عین‌الوند
- کولی‌وند
- پیامنی
- فقیر
- فهلوان
- ماکنالی
- شریف
- نوکره مران
- مال امیر
- دلی
- کرد
- سلاحورزی (سلیورزی)
- چمال
- چکمه‌سی
- ساکی
- رشنو
از دیگر تیره‌های ایل سگوند می‌توان به تیره عین‌الوند که زیر مجموعه بزرگی از تیره مختوا می‌باشد اشاره نمود که بیشتر در شمال خوزستان و منطقه کرگاه در جنوب شرقی شهر خرم‌آباد ساکن هستند
منابع:
اردشیر سگوند- ایل سگوند و پیوند آن با قوم باستانی سکاها
ایلات وطوایف لرستان. وب سایت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان
راولینسون، هنری لرزیک(۱۳۶۲) سفرنامه راولینسون: گذر از ذهاب به خوزستان
ایلات و طوایف کوچنده لرستان . وب سایت اداره کل امور عشایری استان لرستان.
